<
Apostleship of the Sea
Apostolatus Maris Antwerpen

BERICHTEN

200 JAAR ZEEMANSMISSIE


Tweehonderd jaar geleden werd eerste zeemansmissie opgericht-Luisterrijke herdenking in Londen

Begin 1818 werd in Londen de eerste Sailor’s Society opgericht. Dat is tweehonderd jaar geleden en die verjaardag werd zondag 22 april gevierd in Londen, de plaats waar het allemaal was begonnen. De Antwerpse havenaalmoezenier Marc Schippers van de Sailors’ Society in Antwerpen was erbij en werd zelf actief betrokken bij de viering. Hier volgt zijn verslag, dat eerder werd gepubliceerd in De Band, het Kerkblad van de Antwerpse Gemeenten van de Verenigde Protestantse Kerk in België en dat we met zijn toestemming overnemen op de website van Apostolatus Maris.

Havenaalmoezenier Marc Schippers van de British Sailors' Society in Antwerpen ging vooraan in de processie op de viering ter gelegenheid van 200 jaar zeemansmissie.

De herdenking van tweehonderd jaar zeemansmissie had plaats op zondag 22 april 2018 en ging gepaard met een wereldconferentie in Londen.Voor die gelegenheid  kwam het gros van de havenaalmoezeniers bijeen op de plaats waar tweehonderd jaar geleden de eerste zeemansmissie werd gesticht. Ik had het voorrecht om deze bijzondere vergadering bij te wonen. Nog nooit waren zoveel port chaplains (havenaalmoezeniers) van de Sailors’ Society aanwezig geweest in een zelfde plaats. Het deed me genoegen om zovele gezichten te zien die mij voordien enkel bekend waren via elektronische media zoals Facebook: collega’s uit India en Albanië, Mozambique en Ghana waarvan de (moeilijke) namen mij reeds waren ontschoten. Ik was ook blij om bekende gezichten opnieuw te ontmoeten, zoals mijn collega’s uit Wales en Schotland die reeds vele jaren met enthousiasme hun bediening uitvoeren voor het welzijn van de zeelui.

De conferentie duurde van zondag tot donderdag. Onze Chief Executive Officer Stuart Rivers (afkomstig van het Leger des Heils), gaf een uiteenzetting over de huidige stand van zaken en de toekomstverwachtingen voor de Sailors’ Society. Wij hopen het aantal havenaalmoezeniers uit te breiden en de welzijnsinitiatieven van de zeemansmissie verder te diversifiëren. Vanuit ons hoofdkwartier in Southampton kwamen vertegenwoordigers van de verschillende departementen (fundraising, boekhouding, media, …) ons informeren en onderrichten over de nieuwigheden die eigen zijn aan de maritieme industrie en onze rol daarin.

Naast de kennis die ons werd aangereikt tijdens de conferentie, apprecieerde ik sterk de momenten van lofprijzing aan het begin en het einde van elke dag. De informele momenten van kennismaking en uitwisseling van ervaringen met collega’s uit diverse havens en culturen stelde ik zeer op prijs. Het hoogtepunt van de conferentie was echter de 200e Anniversary Service (verjaardagsdienst) van de Sailors’ Society die op dinsdag 24 april plaats vond in Southwark Cathedral, niet ver van de plaats waar de zeemansmissie werd opgericht in 1818.

Viering live op internet

Een lange en nauwkeurige voorbereiding ging aan dit historische evenement vooraf. Een beeld- en geluidsinstallatie werd geïnstalleerd om de dienst live te kunnen streamen op het internet. Koningin Elisabeth, patron van de Sailors’ Society, zou worden vertegenwoordigd door haar neef, prins Michael van Kent. Dinsdagochtend gingen de havenaalmoezeniers op weg van het hotel naar de kathedraal die niet zo veraf was. We werden hartelijk ontvangen door de personeel van Southwark Cathedral. Ik was gevraagd om crucifer te zijn: diegene die het kruis draagt aan het begin van de processie. Een van de kosters leidde me naar een vitrinekast en toonde me het bronzen kruis op een lange stok – ik schatte het gewicht op vier kilo – dat ik voor me uit mocht dragen. Tevens gaf hij me enkele richtlijnen hoe ik het kruis moest draaien om niet tegen de deurposten te stoten.

Zo ging de kerkdienst van start. Ik stond aan het begin van de processie met een Indonesische hervormde en een Filippijnse lutherse havenaalmoezenier als kaarsdragers schuin achter me, met een lange rij van collega’s wachtend ietwat verder op de gang. De muziek begon en daar gingen we dan. De processie schreed door de middengang van de kathedraal gevuld met meer dan vijfhonderd aanwezigen. Ds. Hugh Osgood, vice-voorzitter van de Sailors’ Society en moderator van de Free Churches, deed de prediking. Prins Michael van Kent sprak over de banden van het Koninklijk Huis met de zeemansmissie. Havenaalmoezeniers uit Chennai (India), Chernomorsk (Oekraïne), Jakarta (Indonesië), Tacloban (Filippijnen), La Réunion (Frankrijk) en Paranagua (Brazilië) deden de voorbeden. Ik las de evangelietekst voor: het bekende Matteüs 25: 31-40. Met het opdragen van de vlaggen en het zingen van de nationale hymne kwam de dienst tot een einde.

Na de dienst was er gelegenheid tot gesprek met vrijwilligers, sponsors en vertegenwoordigers van de maritieme industrie. Tot mijn grote vreugde zag ik Reverend James MacDonald weer. Hij was Principal Chaplain (hoofdaalmoezenier) van de Sailors’ Society toen ik mijn bediening aanvatte zestien jaar geleden. Na zijn vertrek was hij teruggegaan naar de Church of Scotland waar hij in 2012met emeritaat ging. Eenheid in diversiteit maakt dat de Sailors’ Society overal ter wereld haar missie kan uitvoeren: de liefde van Christus tonen in Woord en daad aan alle zeelieden. Dat doet de zeemansmissie al tweehonderd jaar. Wij hopen en bidden dat er nog vele jaren mogen bijkomen.

Aalmoezenier Marc Schippers schetste ook de omstandigheden waarin de eerste zeemansmissie ontstond. Aan het begin van de 19eeeuw waren de dokken in Londen aan een ongekende groei bezig. Het Britse imperium groeide en de handel bloeide. De oorlog tegen Frankrijk onder Napoleon vroeg om schepen, zeelieden en voorraden. Echter, aan het einde van de oorlog in 1815, na de slag van Waterloo, gingen de dokken doorheen een neergaande periode. Zeer snel zakte de vraag naar schepen en herstellingen. Hoewel de handel van het imperium de zaken draaiend hield, bleek dit niet voldoende om de vele jobs van zeelieden te behouden.

Plimsoll aan de eer

Het was een brutale en meedogenloze wereld. Macht en privileges werden beschermd. Economisch zwakkeren werden getroffen. Tijdens de winter van 1817–1818 naderde de economische crisis haar hoogtepunt toen grote aantallen werkloze en wanhopige zeelui door de straten van Londen zwierven. Dat was de wereld waarin George Charles Smith zich bevond. Begonnen als zeeman was hij predikant geworden van de Baptistenkerk in Penzance. Hij trok zich het lot van zeelieden aan. Op 18 maart 1818 riep Bosun(bootsman) Smith- de bijnaam die deze predikant kreeg toebedeeld - een vergadering bijeen in een café. Diezelfde dag werd de Port of London Societyopgericht met een comité bestaande uit veertig personen: de helft predikanten en de helft leken. Deze kreeg later de naam Sailors’ Society.

Deze organisatie stelde zich tot doel de wereldse zorgen van zeelieden in Londen te verlichten en godsdienstig onderricht te verzorgen om zowel hun lichamelijk als geestelijk welzijn te verbeteren. Een drijvende kapel werd ingericht op het schip HMS Speedyaangemeerd op de rivier Thames. Deze kapel werd reeds snel bekend als De Ark. In 1834 werd Benjamin Prynn de eerste voltijdse bedienaar van de Sailors’ Societymet zijn benoeming als zendeling voor de Thames. Prynn was naar zee gegaan in 1790 op de leeftijd van negen jaar. Hij bleef op zijn post voor de Thames tot zijn dood in 1856.

Enkele jaren nadat koningin Victoria de troon had bestegen in 1837, kreeg ze interesse in het werk van de Sailors’ Society. Haar echtgenoot prins Albert had de eerste steen gelegd voor het zeemanshuis in Liverpool. Koninklijke giften bleven het werk van de zeemansmissie ondersteunen. In 1856 werd in Londen het Sailors’ Instituteopgericht met een bibliotheek en klaslokalen waar zeelieden lessen konden volgen. Dit gebouw diende ook als hoofdkwartier van de Sailors’ Societygedurende bijna vijftig jaar.

Het Plimsoll-merk geeft precies aan hoe diep een schip beladen mag worden. Boven het merkteken is met een horizontale lijn, de deklijn, de plaats van het meetdek (het bovenste over de volle lengte van het schip doorlopende waterdichte dek)

Samuel Plimsoll, een vice-voorzitter van de Sailors’ Society in de tweede helft van de 19eeeuw, was de uitvinder van de Plimsoll Line: een lange horizontale lijn geschilderd op de scheepsromp die het maximum laadpunt van het schip aangeeft. Wanneer de lijn boven het water blijft is er niks aan de hand, blijft ze onder water dan bestaat er kans op zinken. Dit hulpmiddel was een briljante oplossing voor het groeiende probleem van schepen die door malafide rederijen overbeladen op zee werden gestuurd om te zinken en zo de verzekeringspremie op te strijken. Dankzij de onvermoeibare inzet van Samuel Plimsoll werd de Plimsoll Linein 1876 bij wet verplicht op alle koopvaardijschepen. Zo werd het leven van duizenden zeelieden beschermd.

Vrij snel werden meerdere zeemansmissies opgericht. Mede door de groei van het Britse imperium verspreidden deze zich over de continenten. In Antwerpen kreeg de Sailors’ Societyhaar eerste havenaalmoezenier in de persoon van ds. Vermilye in 1875. Vandaag is zij aanwezig in vele havens. Als interdenominationele zeemansmissie heeft zij aalmoezeniers van diverse kerkgenootschappen werkzaam wereldwijd: Baptisten in Brazilië en Oekraïne, Oosters-Orthodoxe priesters in Rusland, Methodisten en Lutheranen in de Filippijnen en Madagascar, Hervormden in Zuid-Afrika, …

Met Gods zegen

Marc Schippers

Havenaalmoezenier

 



Apostolatus Maris

Italielei 72
Antwerpen 2000

  • +32 (0)3 233 34 75
  • info@aposmar.be
  • H: Maandag - Vrijdag: 7:00 PM to 11:00 PM

    Copyright © 2018 - Alle rechten voorbehouden. All rights reserved.
    Created by Susunoyo